Trądzik

Image Description

dr nauk chemicznych Zbigniew Majka Dyrektor Działu Badań i Rozwoju Ekspert marki CELLABIC®

2019-06-30

Trądzik jest jedną z najczęstszych chorób skóry i dotyka do 85% nastolatków i dorosłych na całym świecie [1]. Ciężkie postaci trądziku są dotkliwe, powodują blizny, a u niektórych pacjentów znacznie obniżają samoocenę i wpływają na zdrowie psychiczne [2, 3]. Trądzik jest uważany za chorobę mieszków włosowych i gruczołów łojowych. W szczególności gruczoł łojowy aktywnie reaguje na wahania hormonalne, środowiskowe i immunologiczne. Uważa się, że cztery główne czynniki przyczyniają się do rozwoju trądziku: zwiększone wytwarzanie sebum, hiperkeratynizacja mieszków, kolonizacja bakterii skóry i zapalenie.
Insteresującym obszarem badań nd poznaniem przyczyn rozwoju trądziku są badania skupiające się na "mikrobiomie" skóry, złożonej społeczności bakterii, wirusów i organizmów grzybów, które zamieszkują wszystkie powierzchnie naskórka.  Głównym czynnikiem rozwoju trądziku wydaje się zaburzona równowaga mikrobioty skóry i układu odpornościowego człowieka. Staphylococcus epidermidis i Cutibacterium acnes (C. acnes, dawniej Propionibacterium acnes) to dwie główne bakterie skórne, o których sądzono, że przyczyniają się do choroby. Wiadomo również, że te same bakterie chronią skórę przed inwazją innych patogenów. Przestarzała teoria rozwoju trądziku sugeruje, że zwiększone wytwarzanie łoju promuje nadmierną proliferację C. acnes w zatkanym mieszku włosowym, powodując w ten sposób zapalenie. Jest jednak coraz więcej dowodów na to, że C. acnes równie obficie występuje na zdrowej skórze. Ostatnie badania naukowe pokazują kluczową rolę oddziaływania odporności człowieka z mikrobiomem [4].
Do pielęgnacji skóry trądzikowej stosowane są łagodne preparaty myjące, płyny, kremy, żele, emulsje  oraz preparaty do stosowania miejscowego. Właściwie dobrany skład jakościowy tych preparatów pozwala na skuteczną pielęgnację skóry z trądzikiem w gabinecie kosmetologa.
Naturalne składniki aktywne to to często spotykane składniki preparatów przeciwtrądzikowych. Źródłem tych składników najczęściej są rośliny i krowie mleko. Wysoko oczyszczone i standaryzowane składniki naturalne mają lepszy profil bezpieczeństwa w porównaniu z surowców nieoczyszczanych.  Składniki pochodzenia naturalnego skutecznie łagodzą typowe objawy towarzyszące skórze z rumieniem, trądzikiem pospolitym i różowatym.
Naturalnymi źródłami surowców kosmetycznych o działaniu przeciwtrądzikowym są: mleko krowie, olej rycynowy, drożdże piekarnicze, kukurydza, ryż, ziele owsa, kwiaty wiśni Sakura, liście wierzby białej, liście brzoskwini, ziele gymnostemy, kora drzewa Enantia Chlorantha. Wymienione produkty raczej rzadko stosowane są w postaci niezmienionej w kosmetykach. Zastosowanie ich wymaga pewnych zabiegów technologicznych, tak aby uzyskać  surowce (substancje) o najwyższej jakości.
Z mleka uzyskuje się dwa ważne składniki – laktozę i laktoferynę. Laktoza jest naturalnym cukrem występującym w krowim mleku. Jako taka nie jest stosowana do produkcji kosmetyków. Laktoza poddana odpowiednim procesom biotechnologicznym daje niezwykle cenny kwas laktobionowy, który w kosmetologii klasyfikowany jest jako polihydroksykwas (PHA). Składnik ten działa skutecznie w pielęgnacji skóry z trądzikiem. Jego działanie związane jest z łagodnymi właściwościami złuszczającymi oraz bakteriostatycznymi [5, 6]. Kwas laktobionowy wpływa hamująco wyłącznie na rozwój bakterii uczestniczących w patogenezie trądziku. Stosowanie kosmetyków zawierających kwas laktobionowy nie ma natomiast wpływu na rozwój bakterii saprofitycznych. Skuteczny zakres stężeń kwasu laktobionowego w kosmetykach przeciwtrądzikowych to 5-6%. Kwas ten to składnik kosmetyczny o szerokim zakresie działania. Oparte na nim  kosmetyki łagodzą podrażnienia oraz rumień posłoneczny. Kwas laktobionowy spowalnia procesy starzenia i fotostarzenia skóry, a zawierające go kosmetyki bardzo dobrze sprawdzają się w zabiegach dedykowanych dla skóry z rumieniem i trądzikiem różowatym. Innym składnikiem pochodzącym z mleka jest laktoferyna. Największe ilości tego składnika znajdują się w pierwszym mleku – kolostrum. Wysuszone kolostrum stosuje się jako aktywny składnik kosmetyczny. Zawiera ono jednak różne białka, które nie działają aktywnie w pielęgnacji skóry z trądzikiem. Dlatego też dzięki zastosowaniu zaawansowanych metod biotechnologicznych laktoferynę izoluje się dla potrzeb kosmetycznych w stanie czystym. Wysoko oczyszczona laktoferyna ma najsilniejszą aktywność biologiczną oraz charakteryzuje się mniejszą alergennością w porównaniu do stosowania kolostrum [7, 8]. Laktoferyna to białko mające zdolność wiązania jonów żelaza. Mechanizm ten wykorzystuje się w pielęgnacji skóry z trądzikiem. Bakterie uczestniczące w patomechanizmie powstawania trądziku zależne są od obecności jonów żelaza. Niespecyficzne zablokowanie jonów żelaza przez laktoferyne spowalnia rozwój bakterii patogennych i wspomaga proces leczenia trądziku [9].
Kolejnym surowcem naturalnym jest olej rycynowy. Surowiec ten poddaje się przemianom, w wyniku których uzyskuje się kwas azelainowy. Kwas azelainowy jest powszechnym składnikiem kosmetyków i leków o działaniu przeciwtrądzikowym. Składnik charakteryzuje się jednak wysokim potencjałem drażniącym i niską biodostępnością. Kwas azelainowy służy do uzyskiwania azeloglicyny, bardzo dobrze rozpuszczalnej w wodzie pochodnej kwasu azelainowego i glicyny [10]. Rozpuszczalność azeloglicyny w wodzie, w przeciwieństwie do kwasu azelainowego, czyni ją mniej wymagającą technologicznie. Azeloglicyna podobnie jak kwas azelainowy działa bakteriostatycznie [11] i usuwa przebarwienia [12]. W przeciwieństwie do kwasu azelainowego azeloglicyna wykazuje dodatkowo działanie łagodzące i nawilżające. Substancja ta działa optymalnie w połączeniu z niacynamidem, który  wzmacnia jej działanie przeciwtrądzikowe i spowalnia powstawanie przebarwień [13].
Drożdże piekarnicze (Saccharomyces cerevisiae) są skutecznym składnikiem przeciwtrądzikowym i oczyszczającym. Ze względu na potencjał alergenny duża grupa pacjentów nie może korzystać z dobroczynnego działania drożdży. Ze względu na działanie alergizujące drożdże piekarnicze nie są stosowane bezpośrednio w produkcji kosmetyków. Najaktywniejszym składnikiem drożdży są ściany ich komórek. Dlatego też opracowano metodę oczyszczania drożdży, pozwalającą na uzyskiwanie czystych ścian komórkowych. Składnikiem budulcowym ścian komórkowych drożdży jest betaglukan – składnik działający łagodząco, przeciwzapalnie i oczyszczająco. Oczyszczone ściany komórkowe drożdży wchodzą w skład skutecznych maseczek oczyszczających, stosowanych w pielęgnacji skóry z trądzikiem [14].
Kolejnym surowcem kosmetycznym jest ziarno kukurydzy (Zea mays). Z kukurydzy otrzymywane są co najmniej dwa składniki kosmetyczne – skrobia i propanodiol. Skrobia jest składnikiem o bogatej tradycji stosowania w kosmetykach. Szczególną postacią skrobi kukurydzianej jest tzw. skrobia pre-żelowana. W wyniku specjalnych zabiegów skrobia przechodzi w postać łatwo rozpuszczalną w wodzie [15]. Taka postać skrobi znalazła zastosowanie w produkcji pudrów myjących – preparatów przeznaczonych do oczyszczania skóry wrażliwej i atopowej [16]. Podrażnienie skory przez preparaty terapeutyczne to częsty problem w trądziku pospolitym i różowatym. Zastosowanie preparatu myjącego zawierającego skrobię łagodzi podrażnienia, redukuje świąd, uczucie pieczenia i rumień. Działanie łagodzące i przeciwalergiczne zawdzięcza ona swoim właściwościom adsorpcyjnym. Zastosowanie skrobi w pudrach myjących sprzyja rozwojowi bakterii saprofitycznych na powierzchni skóry. Druga z wymienionych substancji – propanodiol - pozyskiwany jest z kukurydzy metodami biotechnologicznym [17, 18]. Składnik ten w określonych stężeniach działa bakteriostatycznie. Propanodiol wykazuje również synergię z innymi składnikami o działaniu bakteriostatycznym. Właściwość tę wykorzystuje się w kremach i płynach o działaniu przeciwtrądzikowym [19].
Ryż jest niezwykle cenionym surowcem do produkcji składników kosmetycznych. Kluczowymi składnikami ryżu w tym aspekcie jest skrobia oraz olej ryżowy bogaty w oryzanol. Skrobia ryżowa posiada podobne właściwości pielęgnacyjne jak skrobia kukurydziana. Wchodzi w skład pudrów myjących szczególnie cenionych w Japonii. Olej ryżowy ma z kolei wybitne właściwości pielęgnacyjne. Ze względu na działanie promieniochronne wchodzi on w skład kosmetyków do pielęgnacji skóry z trądzikiem różowatym, rumieniem napadowym i utrwalonym. Olej ryżowy swoje działanie łagodzące zawdzięcza obecności oryzanolu [20].
Kosmetyki przeciwtrądzikowe często w swoim składzie zawierają ekstrakty z ziół, korzeni roślin oraz liści, kory i kwiatów drzew. Na szczególną uwagę zasługują tu produkty izolowane z zielonego owsa (Avena sativa), kory wierzby białej (Salix alba), liści brzoskwini (Prunus persica), kwiatów wiśni Sakura (Prunus Yedoensis), ziela gymnostemy pięciolistkowej (Gynostemma Pentaphyllum) oraz kory drzewa Enantia Chlorantha.
Zielony owies ma bogatą historię stosowania w terapii różnych chorób skóry. Ze względu na swoje właściwości łagodzące jest stosowany w pielęgnacji skóry z trądzikiem pospolitym i różowatym. Na rynku kosmetycznym dostępne są ekstrakty z owsa uzyskane różnymi metodami ekstrakcji. Na uwagę zasługuje tu proces ekstrakcji dwutlenkiem węgla w stanie nadkrytycznym. Dzięki zastosowaniu tej metody ekstrakt z owsa nie zawiera resztkowych ilości rozpuszczalników organicznych. Ekstrakt jest bogaty w polisacharydy i awenantramidy – główne składniki aktywne ekstraktu. Poza pielęgnacją skóry z trądzikiem preparaty na bazie ekstraktu z zielonego owsa bardzo dobrze sprawdzają się w pielęgnacji skóry z rumieniem [21 – 23].
Składniki kory wierzby, liści brzoskwini, kwiatów wiśni Sakura i gymnostemy pięciolistkowej łagodzą podrażnienia i rumień w trądziku pospolitym i różowatym [24-27] . Połączenie tych ekstraktów daje produkty o działaniu łagodzącym, przeciwalergicznym i nawilżającym. Kora wierzby jest źródłem kwasu salicylowego i jego pochodnych, liście brzoskwini i kwiaty wiśni są źródłem związków polifenolowych a gymnostema pięciolistkowa obfituje w związki czteroterpenowe.
Kora drzewa Enantia Chlorantha jest źródłem do produkcji ekstraktu bogatego w alkaloidy i kwas oleanolowy [28]. Główne alkaloidy zawarte w ekstrakcie to jatroryzyna i palmatyna – substancje o działaniu przeciwzapalnym i łagodzącym. Kwas oleanolowy jest inhibitorem 5-alfa-reduktazy steroidowej. Hamuje syntezę androgenów w skórze, w efekcie czego gruczoły łojowe zmniejszają wydzielanie sebum. Kwas oleanolowy działa przeciwzapalnie i przeciwbakteryjnie. Ekstrakt z Enantia Chlorantha poprawia wygląd skóry z trądzikiem. Składnik ten zmniejsza ilość zmian zapalnych, zmniejsza ilość wydzielanego sebum, a także zmniejsza średnicę ujść gruczołów łojowych skóry.
Składniki pochodzenia naturalnego o działaniu przeciwtrądzikowym mają bezpieczny profil toksykologiczny. W zależności od ich stężenia w produkcie mogą być stosowane indywidualnie lub w zabiegach przeprowadzanych przez kosmetologa. Działanie tych składników zwykle nie narusza naturalnej równowagi skóry. Kosmetyki zawierające opisane składniki mogą być stosowane również podczas leczenia preparatami doustnymi i preparatami do stosowania miejscowego.
Literatura
[1] K. Bhate, H.C. Williams, Epidemiology of acne vulgaris. Brit. J. Derm. 2013, 168, 3, 474.
[2] F. Dalgard, U. Gieler, J.Ø. Holm, E. Bjertness, S. Hauser, Self-esteem and body satisfaction among late adolescents with acne: Results from a population survey. J. Am. Acad. Dermatol. 2008, 59, 746.
[3] J.A. Halvorsen, R.S. Stern, F. Dalgard, M. Thoresen, E. Bjertness, L. Lien, Suicidal ideation, mental health problems, and social impairment are increased in adolescents with acne: a population-based study. J. Invest. Dermatol. 2011, 131, 363.
[4] A. M. O’Neill, R. L. Gallo, Host-microbiome interactions and recent progress into understanding the biology of acne vulgaris., Microbiome. 2018, 6, 177.
[5] Green B., Edison B., Sigler M., Antiaging effects of topical lactobionic acid: results of a controlled usage study., Cosmet. Dermatol., 2008, 21, 2, 76-82.
[6] Tasic-Kostov M., Pavlovic D., Lukic M., Jaksic I., Arsic I., Savic S., Lactobionic acid as antioxidant and moisturizing active in alkyl polyglucosidebased topical emulsions: the colloidal structure, stability and efficacy evaluation., Int J Cosmet Sci. 2012, 34, 5, 424-34.
[7] Rong Rong Lu, Shi Ying Xu, Zhang Wang, Rui JinYang, Isolation of lactoferrin from bovine colostrum by ultrafiltration coupled with strong cation exchange chromatography on a production scale, J. Memb. Sci., 2007, 297, 1–2, 152-161.
[8] Ch. Teepakorn, K. Fiaty, C. Charcosset, Optimization of lactoferrin and bovine serum albumin separation using ion-exchange membrane chromatography, Sep. Purif. Technol., 2015, 151, 292-302.
[9] S.A.González-Chávez, S. Arévalo-Gallegos, Q. Rascón-Cruz, Lactoferrin: structure, function and applications, Int. J. Antimicrob. Agents, 2009, 33, 4, 301.
[10] P. Comini, M. Lenzini, N-acylated derivatives of dicarboxylic acids with amino acids and vegetable protein hydrolysates and their use in cosmetics and pharmaceuticals., EP 1771409, Maycos Italiana di Comini Miro & C. S.A.S., Sinerga S.p.A., 2007.
[11] N. A. Grigoryan, Z. O. Mndzhoyan, É.V. Kazaryan, Yu. Z. Ter-Zakharyan, O.L. Mndzhoyan, Synthesis and antistaphylococcic activity of dicarboxylic acid derivatives having an amino acid fragment., Pharm. Chem. J., 1992, 26, 2, 153–157.
[12] L.Rigano, M.Cucchiara, Azeloyl Diglycinate, a new active in skin disequilibrium, J. Appl. Cosmetol. 21, 177-188, 2003.
[13] E. Berardesca, M. Iorizzo,  E. Abril, G. Guglielmini,  M. Caserini, R. Palmieri,  G. E. Piérard, Clinical and instrumental assessment of the effects of a new product based on hydroxypropyl chitosan and potassium azeloyl diglycinate in the management of rosacea., J. Cosmet. Dermatol. 2012, 11(1), 37–41.
[14] S. Natakankitkul, P. Homdok, P. Wandee, T. Krisdaphong, T. Toida, Development of skincare cosmetic from yeast beta-glucans., Thai Journal of Pharmaceutical Sciences, 2016, 40 (Special Issue): 9-12.
[15] P.J. Jenkins, A.M. Donald. Gelatinisation of Starch: a Combined Saxs/waxs/dsc and Sans Study., Carbohydrate Research. 308, 1998,  133-147.
[16] K. De Paepe, J.P. Hachem, E. Vanpee, D. Roseeuw, V. Rogiers, Effect of rice starch as a bath additive on the barrier function of healthy but SLS-damaged skin and skin of atopic patients., Acta Derm. Venereol. 2002; 82, 3, 184-6.
[17] Jung Hun Lee, Moo-Young Jung, Min-Kyu Oh, High-yield production of 1,3-propanediol from glycerol by metabolically engineered Klebsiella pneumoniae., Biotechnology for Biofuels, 2018, 11, 104.
[18] M. Hartlep W. Hussmann N. Prayitno I. Meynial-Salles A.-P. Zeng, Study of two-stage processes for the microbial production of 1,3-propanediol from glucose., Applied Microbiology and Biotechnology, 2002, 60, 1–2, 60–66.
[19] http://www.duponttateandlyle.com/sites/default/files/Skin%20Care%20Brochure%2010.11.17_0.pdf (dostęp 05.02.2019)
[20] http://www.oryza.co.jp/html/english/pdf/Oryzanol_e%203.0.pdf (dostęp 05.02.2019)
[21] Sur, R.; Nigam, A.; Grote, D.; Liebel, F.; Southall, M. Avenanthramides, polyphenols from oats, exhibit anti-inflammatory and antiitch activity. Arch. Dermatol. Res. 2008, 300, 569–574.
[22] https://www.ema.europa.eu/documents/herbal-report/assessment-report-avena-sativa-l-herba-avena-sativa-l-fructus_en.pdf (dostęp 05.02.2019)
[23] Yi Fang Chu, Oats Nutrition and Technology, 2014 John Wiley & Sons, Ltd.
[24] U. Schönrock,  F. Steckel,  U. Kux, K. Inoue, Use of salicinas an anti-irritative active compound in cosmetic and topcal dermatological preparations., US5876737, 1999.
[25] V. Razmovski-Naumovski, T. Hsun-Wei Huang, V. Hoan Tran, G. Qian Li, C.C. Duke, B.D. Roufogalis,
Chemistry and Pharmacology of Gynostemma pentaphyllum., Phytochem. Rev., 2005, 4, 2–3,  197–219.
[26] Y.Q. Zhang, L. Guan, Z.Y. Zhong, M. Chang, D.K. Zhang, H. Li, W. Lai. The anti-inflammatory effect of cherry blossom extract (Prunus yedoensis) used in soothing skincare product., Int. J. Cosmet. Sci. 2014, 36, 6, 527-30.
[27] E. Stierlin,  S. Azoulay,  L. Massi,  X. Fernandez,  T. Michel, Cosmetic potentials of Prunus domestica L. leaves., J. Sci. Food Agric., 2018,  98, 2, 726-736.
[28] D.K. Olivier, S.F. Van Vuuren, A.N. Moteetee, Annickia affinis and A. Chlorantha (Enantia chlorantha) – A review of two closely related medicinal plants from tropical Africa, J. Ethnopharmacol., 2015, 176, 438–462.

Cellabic newsletter

Wykorzystaj moc naszych kosmeceutyków i osiągaj niesamowite efekty w pielęgnacji domowej produktami Cellabic®

Zobacz

listę mini zabiegów z naszymi zestawami!